Σε τι διαφέρει η αγάπη από τη φιλία

1035

Read English version here!

Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα αν ερωτηθούν: “Ποιο είναι σημαντικότερο η αγάπη ή η φιλία;”, θα απαντήσουν, αν όχι όλοι, η αγάπη, οριζόμενοι την αγάπη ως ένα συναίσθημα ανιδιοτελές και έντονο ενδιαφέρον για κάποιον ή κάτι, διάθεση φιλική, στοργή, αφοσίωση, πόθο και διάθεση ερωτική, ή ακόμα ως σκοπό και υπέρτατο αγαθό· τη δε φιλία ως αμοιβαία αφοσίωση και κατανόηση δίχως πόθο ερωτικό, που ενώνει δύο ή περισσότερα πρόσωπα μη συγγενικά.

Περί οργής

angerΗ οργή είναι μία επιθυμία για τιμωρία φανερή συνοδευόμενη από λύπη, εξαιτίας διαφαινόμενης ολιγωρίας είτε προς εμάς είτε προς κάτι ή κάποιων δικών μας μη αρμόζουσα. Αφού λοιπόν η οργή είναι κάτι τέτοιο, είναι ανάγκη να οργιζόμαστε όχι γενικώς αλλά ειδικώς, π.χ. με τον Σωκράτη, επειδή έκανε ή σκόπευε να κάνει κάτι προς εμάς ή των δικών μας, και σε κάθε οργή να έπεται κάποια ηδονή από την ελπίδα της τιμωρίας· και τούτο διότι ουδείς επιθυμεί κάτι που είναι αδύνατο ή πέραν των δυνατοτήτων του, και ότι μόνο με την ιδέα της τιμωρίας γεννάται ηδονή παρόμοια με εκείνη που γίνεται στα όνειρά μας.

Σε τι διαφέρει η τύχη από την επιτυχία

4_2BΟι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα νομίζουν πως το να κερδίσει κανείς το λαχείο ή το λόττο είναι τύχη, αποκαλούν δε τα παιγνίδια αυτά τυχερά και τυχερούς όσους κερδίζουν. Αλλά και το να βρει κάποιος να σταθμεύσει το αυτοκίνητό του στο κέντρο της πόλεως, πάλι στην τύχη το αποδίδουν. Τι λοιπόν, ανήκουν άραγε τούτα τα πράγματα στην τύχη και είναι τύχη αυτό και, αν όχι, τι είναι; Η απάντηση στο ερώτημά μας θα γίνει σαφής, αν πρώτα δούμε τι είναι η τύχη και πώς γίνεται αυτή· διότι τότε μόνο θα μπορέσουμε να διακρίνουμε σε τι διαφέρουν τα παραπάνω από τα κατεξοχήν τυχαία.

Τι προτιμότερο, να φύγω ή να μείνω; (τόποι, δηλαδή αρχές επιχειρημάτων, απ’ όπου μπορούμε να επιχειρήσουμε, προκειμένου να αποφασίσουμε τι από τα δύο είναι προτιμότερο)

thinkingΟ λόγος που γράφω δεν είναι για να δώσω λύση στα προβλήματά σας (ούτε εγώ ούτε ο Αριστοτέλης μπορεί κάτι τέτοιο, αλλά μόνον εσείς), αλλά για να σας υποδείξω τους τόπους (ο μεν τόπος είναι αρχή επιχειρήματος το δε επιχείρημα διαλεκτικός συλλογισμός, διαλεκτικός δε ο δι’ ενδόξων), απ’ όπου θα επιχειρήσουμε· και τούτο, διότι μερικές φορές ένας χρηστός λόγος είναι προτιμότερος κι από χρυσάφι, και εκείνος που λέει ότι η φιλοσοφία δεν μπορεί να δώσει λύση στα καθημερινά μας προβλήματα μάλλον δεν γνωρίζει πώς να τη χρησιμοποιήσει και όχι πως το πιστεύει.

Σε τι διαφέρει η προαίρεση από τη βούληση

boul

Read English version here!

Η προαίρεση δεν είναι απλώς μια προτίμηση και επιλογή, αλλά μια βουλευτική επιλογή. Λέγω δε βουλευτική, αυτής που αρχή και αιτία είναι η βούλευση και ορέγεται εξαιτίας της, ενώ η βούλευση είναι εξέταση και περίσκεψη κάποιου σκοπού· γι’ αυτό και όταν δεν κείται κάποιος σκοπός, δεν βουλευόμαστε. Ώστε πρώτα σκεφτόμαστε, έπειτα κρίνουμε, έπειτα γίνεται όρεξη και επιθυμία του εκ της βουλής κριθέντος και έπειτα επιλέγουμε· γι’ αυτό και η προαίρεση είναι μία όρεξη βουλευτική.

Σε τι διαφέρει το εσόμενο (αυτό που αναγκαστικά θα συμβεί) από το μέλλον (αυτό που πρόκειται να συμβεί). (Απόσπασμα από το βιβλίο “Περί ειμαρμένης ή περί μοίρας”)

cover

Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις καὶ περὶ τοῦ ὅπως λέγεται τὸ “ὅ,τι ἦν γενέσθαι γενήσεται”, καὶ πότερον ὡς ἐσόμενον ἢ ὡς μέλλον· ταῦτα γὰρ διαφέρει ἀλλήλων. (Ἀμμωνίου εἰς τὸ Περὶ ἑρμηνείας 139.3 ἕως 139.6) τὸ μὲν γὰρ ἐσόμενον τὸ πάντως ἐκβησόμενον σημαίνει, ὡς ὅταν εἴπωμεν “ἔσται χειμὼν ἢ θέρος ἢ ἔκλειψις”, τὸ δὲ μέλλον τὸ καὶ ἐκβῆναι καὶ μὴ ἐκβῆναι δυνάμενον, οἷον “μέλλω βαδίζειν”, “μέλλω πλεῖν”.

Τι προτιμότερο, να λες τα δίκαια ή να μην πράττεις τα άδικα; (απορία και λύσις)

Justice

Το να μην πράττεις τα άδικα είναι προτιμότερο του να λες τα δίκαια, ακόμη και αν δεν τα προαιρείσαι· διότι το να πράττεις τα δίκαια και να λες τα άδικα είναι προτιμότερο του να πράττεις τα άδικα και να λες τα δίκαια (το μείζον αγαθό και το έλασσον κακό είναι προτιμότερο του μείζονος κακού και του ελάσσονος αγαθού).

Γιατί φοβόμαστε τον θάνατο. (Επικούρεια θέσις και αναίρεση της θέσεως)

The_Death_of_SocratesΟ Επίκουρος έλεγε: «Ο θάνατος δεν έχει να κάνει με μας, διότι όταν είμαστε εμείς, αυτός δεν παρευρίσκεται, και όταν αυτός παρευρίσκεται, δεν είμαστε εμείς· διότι το διαλυθέν (αυτό που διαλύθηκε) αναισθητεί (δεν αισθάνεται), αυτό δε που δεν αισθάνεται δεν έχει να κάνει με μας, ο θάνατος άρα δεν έχει να κάνει με μας». Γι’ αυτό και έλεγε ότι πρέπει να συνηθίζουμε τους εαυτούς μας στην ιδέα ότι ο θάνατος δεν έχει να κάνει με μας, επειδή κάθε αγαθό και κακό βρίσκεται στην αίσθηση, ενώ ο θάνατος είναι στέρηση αισθήσεως. Ώστε είναι μάταιος αυτός που λέει ότι φοβάται τον θάνατο όχι γιατί θα τον λυπήσει όταν έρθει, αλλά γιατί πρόκειται να τον λυπήσει· διότι αυτό – τούτο το λέει για τον θάνατο – που όταν παρευρίσκεται δεν λυπεί, προσδοκώμενο ματαίως λυπεί.

Άραγε η ηδονή είναι αγαθό; (απορία και λύση)

lustΑν η ηδονή είναι αγαθό, τότε και η λύπη ή είναι κακό ή δεν μπορεί να είναι αγαθό. Ούτε όμως η ηδονή μπορεί να είναι κακό. Αν πάλι η ηδονή δεν είναι κακό, ούτε θα είναι και οι ηδονές των ακολάστων, όμως οι ηδονές των ακολάστων είναι κακό, δεν είναι άρα η ηδονή αγαθό. Αν όμως παν το κατά φύσιν γινόμενο είναι αγαθό, η δε ηδονή κατά φύσιν γίνεται, θα είναι άρα η ηδονή αγαθό. Τι λοιπόν, είναι ή δεν είναι η ηδονή αγαθό;

Τι προτιμότερο, υγεία μετά πενίας ή πλούτος μετά νόσου; (απορία και λύση)

03Ο μεν πλούτος, αν και δι’ άλλο αιρετός (παν όργανο δι’ άλλο αιρετό, δι’ όποια η χρήσις αυτού), ωστόσο και καθ’ αυτό αιρετός, καθότι αγαθό, και δι’ αυτού δυνάμεθα να ευεργετούμε και να βοηθάμε τους φίλους και προς ευδαιμονία συμβάλλει, και επιπλέον ευκολότερα ο πλούσιος θεραπεύεται απ’ ό,τι ο υγιής πλουτίζει· δια ταύτα, αν και μετά νόσου μιχθείς, προτιμότερος της υγείας, πολύ δε περισσότερο μιχθείσης αυτής μετά της πενίας.

Σελίδα 7 από 8
Developed by White Dynamics