Κατηγορίες αρχείου: Λογικά

Σε τι διαφέρει το καθεαυτό από το κατά συμβεβηκός αίτιο

arxaioi-ellines-laptopTῶν δ’ αἰτίων τὰ μέν ἐστι καθ’ αὑτά, τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός. ὥσπερ γὰρ καὶ ὄν ἐστι τὸ μὲν καθ’ αὑτὸ τὸ δὲ κατὰ συμβεβηκός, οὕτω καὶ αἴτιον, οἷον τῷ μὲν ἀνθρώπῳ τὸ ζῷον καθ’ αὑτὸ ὑπάρχει, τὸ δὲ λευκὸν κατὰ συμβεβηκός· τὸ μὲν γὰρ ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου κατηγορεῖται, τὸ δὲ λευκὸν οὔ. κυρίως γὰρ καὶ ἐν τὸ τί ἐστι τὸ ζῷον τἀνθρώπου κατηγορείται, τὸ δὲ λευκὸν οὐ κυρίως ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός· οὐ γὰρ πᾶς ἄνθρωπος λευκός, ἀλλ’ ἔστιν εὑρεῖν τινα καὶ λευκὸν καὶ φαλακρὸν καὶ σιμόν· συμβέβηκε γὰρ τῷδέ τινι λευκῷ ἢ φαλακρῷ ἢ σιμῷ εἶναι.

Σε τι διαφέρει η πράξη από την ποίηση

la-statue-de-zeus-mΤῶν δ΄ ἐνδεχομένων καὶ ἄλλως ἔχειν ἔστι τινὰ καὶ ποιητὰ καὶ πρακτά· καὶ τῶν πρακτῶν τὰ μὲν κατὰ προαίρεσιν γίνεται τὰ δὲ κατὰ τέχνην. ὅσων μὲν γὰρ πράξεων ἕτερόν τι παρ’ αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν γίνεται, τούτων ἡ τέχνη ἐστὶν ἀρχή, οἷον ἐπὶ τῆς ἰατρικῆς· τῆς γὰρ ἰατρικῆς ἕτερόν τι παρ’ αὐτὴν τὴν τοῦ ἰατροῦ ἐνέργειαν γίνεται· ἡ γὰρ ὑγεία τέλος ἐστὶ τῆς ἰατρικῆς καὶ ἕπεται τῇ ἐνεργείᾳ. ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς στρατηγικῆς· ἡ γὰρ νίκη ἕπεται τῇ τῆς στρατηγικῆς ὡς ἕτερον παρὰ τὴν ἐνέργειαν τέλος.

Σε τι διαφέρει η τύχη από την επιτυχία

4_2BΟι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα νομίζουν πως το να κερδίσει κανείς το λαχείο ή το λόττο είναι τύχη, αποκαλούν δε τα παιγνίδια αυτά τυχερά και τυχερούς όσους κερδίζουν. Αλλά και το να βρει κάποιος να σταθμεύσει το αυτοκίνητό του στο κέντρο της πόλεως, πάλι στην τύχη το αποδίδουν. Τι λοιπόν, ανήκουν άραγε τούτα τα πράγματα στην τύχη και είναι τύχη αυτό και, αν όχι, τι είναι; Η απάντηση στο ερώτημά μας θα γίνει σαφής, αν πρώτα δούμε τι είναι η τύχη και πώς γίνεται αυτή· διότι τότε μόνο θα μπορέσουμε να διακρίνουμε σε τι διαφέρουν τα παραπάνω από τα κατεξοχήν τυχαία.

Τι προτιμότερο, να φύγω ή να μείνω; (τόποι, δηλαδή αρχές επιχειρημάτων, απ’ όπου μπορούμε να επιχειρήσουμε, προκειμένου να αποφασίσουμε τι από τα δύο είναι προτιμότερο)

thinkingΟ λόγος που γράφω δεν είναι για να δώσω λύση στα προβλήματά σας (ούτε εγώ ούτε ο Αριστοτέλης μπορεί κάτι τέτοιο, αλλά μόνον εσείς), αλλά για να σας υποδείξω τους τόπους (ο μεν τόπος είναι αρχή επιχειρήματος το δε επιχείρημα διαλεκτικός συλλογισμός, διαλεκτικός δε ο δι’ ενδόξων), απ’ όπου θα επιχειρήσουμε· και τούτο, διότι μερικές φορές ένας χρηστός λόγος είναι προτιμότερος κι από χρυσάφι, και εκείνος που λέει ότι η φιλοσοφία δεν μπορεί να δώσει λύση στα καθημερινά μας προβλήματα μάλλον δεν γνωρίζει πώς να τη χρησιμοποιήσει και όχι πως το πιστεύει.

Σε τι διαφέρει το εσόμενο (αυτό που αναγκαστικά θα συμβεί) από το μέλλον (αυτό που πρόκειται να συμβεί). (Απόσπασμα από το βιβλίο “Περί ειμαρμένης ή περί μοίρας”)

cover

Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις καὶ περὶ τοῦ ὅπως λέγεται τὸ “ὅ,τι ἦν γενέσθαι γενήσεται”, καὶ πότερον ὡς ἐσόμενον ἢ ὡς μέλλον· ταῦτα γὰρ διαφέρει ἀλλήλων. (Ἀμμωνίου εἰς τὸ Περὶ ἑρμηνείας 139.3 ἕως 139.6) τὸ μὲν γὰρ ἐσόμενον τὸ πάντως ἐκβησόμενον σημαίνει, ὡς ὅταν εἴπωμεν “ἔσται χειμὼν ἢ θέρος ἢ ἔκλειψις”, τὸ δὲ μέλλον τὸ καὶ ἐκβῆναι καὶ μὴ ἐκβῆναι δυνάμενον, οἷον “μέλλω βαδίζειν”, “μέλλω πλεῖν”.

Τι προτιμότερο, να λες τα δίκαια ή να μην πράττεις τα άδικα; (απορία και λύσις)

Justice

Το να μην πράττεις τα άδικα είναι προτιμότερο του να λες τα δίκαια, ακόμη και αν δεν τα προαιρείσαι· διότι το να πράττεις τα δίκαια και να λες τα άδικα είναι προτιμότερο του να πράττεις τα άδικα και να λες τα δίκαια (το μείζον αγαθό και το έλασσον κακό είναι προτιμότερο του μείζονος κακού και του ελάσσονος αγαθού).

Γιατί φοβόμαστε τον θάνατο. (Επικούρεια θέσις και αναίρεση της θέσεως)

The_Death_of_SocratesΟ Επίκουρος έλεγε: «Ο θάνατος δεν έχει να κάνει με μας, διότι όταν είμαστε εμείς, αυτός δεν παρευρίσκεται, και όταν αυτός παρευρίσκεται, δεν είμαστε εμείς· διότι το διαλυθέν (αυτό που διαλύθηκε) αναισθητεί (δεν αισθάνεται), αυτό δε που δεν αισθάνεται δεν έχει να κάνει με μας, ο θάνατος άρα δεν έχει να κάνει με μας». Γι’ αυτό και έλεγε ότι πρέπει να συνηθίζουμε τους εαυτούς μας στην ιδέα ότι ο θάνατος δεν έχει να κάνει με μας, επειδή κάθε αγαθό και κακό βρίσκεται στην αίσθηση, ενώ ο θάνατος είναι στέρηση αισθήσεως. Ώστε είναι μάταιος αυτός που λέει ότι φοβάται τον θάνατο όχι γιατί θα τον λυπήσει όταν έρθει, αλλά γιατί πρόκειται να τον λυπήσει· διότι αυτό – τούτο το λέει για τον θάνατο – που όταν παρευρίσκεται δεν λυπεί, προσδοκώμενο ματαίως λυπεί.

Τι προτιμότερο, υγεία μετά πενίας ή πλούτος μετά νόσου; (απορία και λύση)

03Ο μεν πλούτος, αν και δι’ άλλο αιρετός (παν όργανο δι’ άλλο αιρετό, δι’ όποια η χρήσις αυτού), ωστόσο και καθ’ αυτό αιρετός, καθότι αγαθό, και δι’ αυτού δυνάμεθα να ευεργετούμε και να βοηθάμε τους φίλους και προς ευδαιμονία συμβάλλει, και επιπλέον ευκολότερα ο πλούσιος θεραπεύεται απ’ ό,τι ο υγιής πλουτίζει· δια ταύτα, αν και μετά νόσου μιχθείς, προτιμότερος της υγείας, πολύ δε περισσότερο μιχθείσης αυτής μετά της πενίας.

Γιατί προτιμότερη η ευεξία της υγείας (απορία και λύση)

07AthletengrabΑν η μεν υγεία είναι δι’ αυτή αιρετή και μη δι’ άλλο η δε ευεξία χάριν της υγείας γίνεται, το δε δι’ αυτό και μη δι’ άλλο προτιμότερο του δι’ άλλου και μη δι’ αυτό, τότε προτιμότερη η υγεία της ευεξίας. Ακόμη, αν το μεν πολυχρονιότερο είναι προτιμότερο η δε υγεία πολυχρονιότερη της ευεξίας (διότι δύναται κάποιος να είναι δια βίου υγιής μηδέποτε ευεκτικός), τότε η υγεία προτιμότερη της ευεξίας.

Σελίδα 3 από 3
Developed by White Dynamics